Endotrakeal Entübasyon yetkisi

Anestezi Teknikerlerinin Endotrakeal Entübasyon yetkisi üzerine ATTD  görüşü
 
Anestezi Teknikerleri olarak özellikle Pandemi ile mücadele sürecinde birbirinden farklı birimlerde ve görev tanımınız dışında çalışmakta olduğunuzu biliyor ve takip ediyoruz. Bu durum dolayısıyla derneğimize üyelerimizden ve farklı kurumlardan görüş ve bilgi almak adına birçok başvuru olmaktadır. En çok müracaat edilen ve sıkıntı yaşanılan konulardan biride Anestezi Teknikerlerinin endotrakeal entübasyon yapma yetkisinin olup olmadığı hususudur.
 
Bilindiği üzere Anestezi Teknikerleri sahada birçok kritik görevi başarı ile üstlenirken yetersiz görev tanımları kaynaklı birçok sıkıntıya da göğüs germek durumunda kalmaktadır. Yetki ve sorumluluk karmaşası yaşanmasına zemin hazırlayan bu probleme dair son bir yıl içinde Sağlık Bakanlığı Sağlık Meslekleri Daire Başkanlığı ile sıkı bir çalışma içerisinde olduğumuzu bilmenizi isteriz. Gelişmeleri takip etmek adına derneğimize üye olabilir veya www.anestezitek.org.tr adresimizi takip edebilirsiniz.
 
Bu doğrultuda Sağlık Meslekleri Daire Başkanlığı tarafından derneğimize sorulan Anestezi Teknikerlerinin endotrakel entübasyon yetkisine dair derneğimizin görüşü ile bir üyemizin başlatmış olduğu hukuki süreci dosya içeriğimizde bulabilirsiniz.
 
Saygılarımızla
 
ATTD 5. DÖNEM YÖNETİM KURULU
 

Tarih   : 18.12.2020

Sayı     : 2020.05.08

Konu   : Anestezi Teknikerinin endotrakeal entübasyon yetkinliği ile ilgili ATTD görüş yazısı

           Sayın Yetkili,

            Sağlık Meslekleri Daire Başkanlığınız tarafından derneğimize iletilen ve Anestezi Teknikerlerinin endotrakeal entübasyon yapabilme yetkinliği ve dayanağı ile ilgili görüşü aşağıda bilgilerinize sunulmuştur.

            Ülkemizde Anestezi Teknikerleri anestezi uygulamalarını, anestezi hekiminin gözetim ve denetiminde uygulayan bir meslek olup ön lisans eğitimi ile bu liyakata erişebilmektedir. Anestezi uygulamalarının primer uygulayıcı Anestezi ve Reanimasyon hekimidir. Anestezi Uzmanının yeterli sayıda olmaması ve aynı anda birkaç üniteye birden baktığı gibi gerekçelerle, müdahale yetkisinin zaman zaman hekimler ve idarecilerin bilgisi dahilinde "talimat, denetim ve gözetim sorumluluğu uzman hekimin kendisine ait olmakla birlikte" Anestezi Teknikerlerine tevdi ettiği görülmektedir.

            Tevdi edilen bu görevler arasında hava yolu yönetiminin önemli bir unsuru olan endotrakeal entübasyon işlemleri de bulunmaktadır. Endotrakeal entübasyon işlemi invaziv bir işlem olup elektif yada acil durumlarda hasta hayatında dramatik değişiklikler yapabilmektedir. Bu özelliği dolayısıyla uygulayanların iyi düzeyde; anatomi, fizyoloji, farmokoloji, biyomedikal cihazlara hakimiyet, teknik bilgi-beceri ve tecrübeye sahip olması bununla birlikte bu işlemin ilaç yapma yetkisi ile kullanılan cihazları kullanma yetkisine de haiz sağlık personelince yapılması gerekmektedir.

            Bu yetkinliğine uzun bir eğitimin ardından kavuşabilen uzman hekimlerin aldığı eğitim hepimizin malumudur. Ülkenin ihtiyaçları ve sağlık hizmet sunumunun devamlılığı gereğince Anestezi Teknikerleri anestezi uygulamaları ve acil müdahalelerin bir unsuru olan endotrakeal entübasyon işlemlerinde ülkemizin ihtiyaçları doğrultusunda üzerlerine düşen görevleri en iyi şekilde yerine getirmeye çalışmaktadırlar. Dilekçe ekinde size sunulan müfredat örnekleri detaylı incelendiğinde bu vasıflara, mezuniyetin hemen ardından ulaşabilmek, tam bir öğrenme ve uygulama yeteneğine kavuşabilmek oldukça zordur. Burada karşılaşılan belli başlı sorunlar; verilen eğitim süresinin çok kısa olması, sahada istenilen ile okulda verilen eğitimin uyuşmaması, eğiticilerin birçoğunun anestezi teknikeri kökenli olmaması dolayısıyla saha tecrübesinden yoksun olması ve öğrencilerin staj olanaklarının kısıtlı olması sayılabilir. Ülkemizin ihtiyaçları ve pratikleri göz önüne alındığında eksik ve yetersiz bulduğumuz, iki yıla sıkıştırılmış hekim dışı anestezi personeli eğitiminin mevcut uygulamaları yapabilme yetkinliğine meslek yüksekokulu eğitimi sırasında kavuşabilmeleri mümkün değildir. Dolayısıyla meslektaşlarımızın bu becerilere ya usta-çırak benzeri informel metotlar ile yada çalışma hayatı içinde gerçekleşen uzun mesailer sonrası kavuşabilmektedirler. Elbette bu tarz öğrenme yöntemleri doğası gereği içinde ciddi riskleri de beraberinde taşıyacağı aşikardır.

               Mesleki bilgi ve becerilerinin meslek hayatına atılmadan yüksek öğrenim sırasında öğrenilmesi hasta sağlığı ve çalışan güvenliği açısından elzemdir. Mevcut eğitim standartları bunları kazandırabilmekten uzaktır. Dolayısıyla endotrakeal entübasyon gibi içinde ciddi riskleri beraberinde taşıyan in-vaziv işlemlerin Anestezi Uzman Hekimi tarafından yada onun refaketinde yapılması gerekir. Özellikle yeni mezun bir teknikerin tek başına endotrakeal entübasyon yapabilmesinin hasta güvenliği ile ilgili ciddi riskleri de beraberinde getirebileceği unutulmamalıdır. Endotrakeal entübasyon endikasyonunu belirleme ve oluşabilecek komplikasyonları yönetme açısından mevzuat göz önünde bulundurulduğunda Anestezi Teknikerlerinin, tek başına müdahale ve ilaç yapma yetkisi bulunmamaktadır. Bu durum Anestezi Teknikerleri tarafından yapılan müdahale ve işlemlerin sonucunda hukuki sorunları da beraberinde getirebilir.

            Anestezi Teknisyen ve Teknikerleri Derneği olarak bu ve benzeri sorunların en etkili çözümünün, hastaya dokunan ve riskli müdahaleler de bulunan Anestezi Teknikerliği program  çıktılarının sağlıklı bir kontrolden geçirildiği biçimsel ve ülke ihtiyaçlarına uygun olarak lisans düzeyinde bir eğitim modelinin hayata geçirilmesiyle çözülebileceğini düşünmekteyiz.

            Saygılarımla.

         ATTD Yönetim Kurulu Başkanı

                                                                                                       Hasan Uygur KOÇ

 
 

..... İDARE MAHKAMESİ SAYIN BAŞKANLIĞI’NA

DAVACI                             :

ADRES                              :

DAVALI                            :

ADRES                               :

TEBLİĞ TARİHİ            :

KONU                               :Sakarya Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi'ndeK-98387sicil numarası ile anestezi teknisyeni olarak görev yapıyorum.24404279-451.01 Evrak kayıt nolu görevlendirme yazısı idare tarafindan tarafıma tebliğ edilmiştir. Bu görevlendirme yazısı anestezi teknisyen ve teknikerinin sağlık bakanlığı tarafından belirlenen yetki ve görevlerine aykırıdır.Yapılan görevlendirme yerine getirildiğinde ortaya çıkan sorumluluk suç teşkil etmektedir.Bu aykırılık idareye dilekçe ile bildirilmiş fakat ret cevabı verilmiştir.Bu sebeple, hastaların ve benle aynı görevi yapan kişilerin mağdur olmaması için görevlendirmeniniptalini ve yürütmenin durdurulmasınıistiyorum.

 İPTAL SEBEPLERİ         :

1-Olay: Endotrekeal entübasyon uygulaması cerrahi operasyon yapılacak, genel anestezi planlanan hastalarda yada yoğun bakım ünitelerinde hastanın yeterli solunumu olmadiğı durumlarda solunum işleminin cihaz yoluyla sağlanması için yüksek riskli ilaçlar uygulayıp,hastanın kendi solunumun ortadan kaldırılarak soluk borusuna tüp yerleştirilmesini takiben yapay solunum makinasına bağlama işlemidir. Endotrekeal entübasyon uygulama kararı ayrıntılıtetkitler yapılarak hekim tarafından kararı verilen ve uygulanan ciddi komplikasyonlara neden olabilecek önemli bir uygulamadir. Covid-19 lu hastada bu uygulama ekstra bilgi ve tecrübe gerektirmektedir. Yapılan görevlendirme yazısından da anlaşılacağı gibi yoğun bakım ünitelerinden 24saat sorumlu hekim bulunmaktadır. Bu nedenle Endotrekeal entübasyon uygulamasını yapmakla sorumlu ve yetkin kişi yoğun bakım ünitesi nöbetçi hekimidir.Anestezi teknisyeni/teknikeri; sağlık meslek liselerinin ve ön lisans seviyesindeki anestezi programlarından mezun; anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı tabibin sorumluluğunda ve yönlendirmesi doğrultusunda anestezi işlemlerinin güvenli bir şekilde başlatılması, sürdürülmesi ve sonlandırılması için gerekenleri yapan sağlık teknisyeni/teknikeridir.Meslek tanımı bu kadar açıkken görevlendirme yazısında özellikle belirtilen anestezi dışı yoğun bakımlarda,yeterli anestezi uzmanı bulunmasına rağmen anestezi uzmansız görevlendirme yapılmıştır.Endotrakeal entübasyon konusunda anestezi teknisyeninin yapabileceği görev anestezi uzmanı tarafından endotrakeal entübasyon uygulanacak hastanın endotrekeal entübasyona hazırlanması, uygulamada ve komplikasyon geliştiği durumda gerekli olan malzeme ve ilaçların hazır bulundurulmasıdır.Yazılan görevlendirme yazısında görevim olmayan bir işte tecrübeli olmam beklentisi içine girilmiştir. Yapılan görevlendirme tarafımdan yerine getirildiğinde ortaya çıkacak komplikasyonlarla başetme konusunda aldığım eğitim kapsamında yeterli ve yetkin değilim. Pandemi döneminde,aldığım eğitim,görev ve yetkilerim dahilinde idare tarafından verilecek hertürlügöreviek mesai ücreti talep etmeksizin,mesai saati gözetmeksizin yapmaya hazırım.

2-Hukuka Aykırılıklar:- 1219 sayılı TABABET VE ŞUABATI SAN'ATLARININ TARZI İCRASINADAİR KANUN25. Madde

-657 sayılı devlet memurları kanunu DEVLET MEMURLARININ GÖREV VE SORUMLULUKLARI Madde 11

-657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu 45’incimadde

3-Yürütmeyi durdurma sebepleri:Yapılan görevlendirme yerine getirildiği taktirdetelafisi olmayan komplikasyonlar meydana gelebilir hatta ölümle sonuçlanabilir.

 DELİLLER: Dilekçede sayılan ve ekte sunulan belgeler.

SONUÇ VE İSTEM:Yukarıda açıklanan görevlendirmeninyetki/şekil/konu/sebep/amaç yönlerinden hukuka aykırılığınınincelenipİPTALİNİ, öncelikle gecikilmesi halinde telafisi güç veya imkansız zararlar doğa bileceğinden, YÜRÜTMENİN DURDURULMASINI, yargılama giderlerinintarafıma davalı tarafından ödenmesi konusunda gereğini bilgilerinize saygıyla arz ederim.

 Ekler:.                                                                                                                 DAVACI

1-Personel kimlik kartı fotokopisi.

2-Anestezi teknisyen ve teknikerinin görevleri

3-istenilen görevin bilimsel tanımı ve komplikasyonları

4-Görevlendirme yazısı ve itiraz dilekçesi ile cevabı

5-Aynı pozisyonda çalışan kişilerin itiraz dilekçeleri ve cevapları

6-Hukuka aykırılığı kanıtlayan hukuki yazılar

7-Yoğun Bakım Ünitesi Nöbetçi doklor listesi